ఒకే బ్రాండ్ విస్కీ బాటిల్ ధర రాష్ట్రాల వారీగా భారీగా మారడానికి ప్రధాన కారణం అక్కడి ఎక్సైజ్ పన్నులు, సుంకాలు, రుసుములు, పంపిణీ ఖర్చులు, రిటైల్ మార్జిన్లు. మద్యం జీఎస్టీ పరిధిలోకి రాకపోవడంతో ప్రతి రాష్ట్రం తన విధానాలకు అనుగుణంగా ధరలను నిర్ణయించుకునే వెసులుబాటు ఉంది.
ఒకే బ్రాండ్ విస్కీ బాటిల్.. ఒకే పరిమాణం.. అయినా రాష్ట్రం మారితే ధర మాత్రం భారీగా మారుతుంది. దేశంలోని మద్యం ధరల్లో ఇంత వ్యత్యాసం ఎందుకు ఉంటుందనే ప్రశ్న చాలామందిలో ఉంటుంది. దీనికి ప్రధాన కారణాలు రాష్ట్రాల వారీగా అమలయ్యే ఎక్సైజ్ పన్నులు, ఇతర సుంకాలు, రుసుములు, పంపిణీ ఖర్చులు, రిటైల్ మార్జిన్లు. మద్యం మానవ వినియోగానికి సంబంధించిన ఉత్పత్తి అయినప్పటికీ, ఇది వస్తు సేవల పన్ను (జీఎస్టీ) పరిధిలోకి రాదు. దీంతో ప్రతి రాష్ట్రం తన విధానాలకు అనుగుణంగా పన్నులు, ధరలను నిర్ణయించుకునే అవకాశం ఉంది.
ఒకే బాటిల్కు భారీ ధర వ్యత్యాసం
తాజా ధరల పోలికలో 750 మిల్లీలీటర్ల విస్కీ బాటిల్ హరియాణాలో సుమారు రూ.1,300 ఉండగా, ఢిల్లీలో దాదాపు రూ.1,850, కర్ణాటకలో సుమారు రూ.3,425 వరకు ధర పలకడం గమనార్హం. అంటే ఒకే ఉత్పత్తికి రాష్ట్రాన్ని బట్టి రెండింతలకుపైగా ధర వ్యత్యాసం కనిపించవచ్చు. అయితే బ్రాండ్, మద్యం రకం, బాటిల్ పరిమాణం, స్థానిక పన్నుల విధానం ఆధారంగా ఈ ధరలు మారుతుంటాయి.
రాష్ట్ర పన్నులే ప్రధాన కారణం
మద్యం ధరలో తయారీదారు నిర్ణయించే ప్రాథమిక ధర మాత్రమే ఉండదు. దానికి రాష్ట్ర ఎక్సైజ్ సుంకం, పన్నులు, వివిధ రుసుములు, రవాణా, పంపిణీ ఖర్చులు, వ్యాపారుల మార్జిన్లు అదనం. వీటిని రాష్ట్రాలు వేర్వేరుగా నిర్ణయించడంతో తుది వినియోగదారు చెల్లించే ధరలో భారీ తేడా ఏర్పడుతుంది.
తెలంగాణలోనూ మద్యం విక్రయాలు, పంపిణీపై ప్రత్యేక ఎక్సైజ్ వ్యవస్థ అమల్లో ఉంది. రాష్ట్ర ఎక్సైజ్ శాఖ మద్యం సంబంధిత చట్టాలు, నిబంధనలు, విధానాలను పర్యవేక్షిస్తుండగా, తెలంగాణ బేవరేజెస్ కార్పొరేషన్ మద్యం కొనుగోలు, విక్రయాలు, పంపిణీ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తుంది.
కర్ణాటకలో ఇటీవల పన్నుల మార్పు
2026లో కర్ణాటక మద్యం పన్నుల విధానంలో మార్పులు చేసింది. మద్యం పరిమాణం ఆధారంగా కాకుండా, అందులోని ఆల్కహాల్ శాతం ఆధారంగా పన్ను విధించే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. దీంతో కొన్ని ప్రీమియం విస్కీ, జిన్, టెకీలా బ్రాండ్ల ధరలు 5 శాతం నుంచి 23 శాతం వరకు తగ్గినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. ముఖ్యంగా దిగుమతి చేసుకునే స్కాచ్ బ్రాండ్లలో కొన్ని బాటిళ్ల ధరలు గణనీయంగా తగ్గాయి.
ఇటీవల భారత్-బ్రిటన్ వాణిజ్య ఒప్పందం కారణంగా బ్రిటన్ నుంచి దిగుమతి అయ్యే విస్కీపై దిగుమతి సుంకం 150 శాతం నుంచి 75 శాతానికి తగ్గింది. దీంతో జానీ వాకర్ బ్లాక్ లేబుల్, జేఅండ్బీ వంటి కొన్ని స్కాచ్ బ్రాండ్ల ధరలు మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్, గోవా, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో తగ్గాయి. అయితే దిగుమతి సుంకం తగ్గినంత మాత్రాన బాటిల్ ధర కూడా అదే స్థాయిలో తగ్గదు. రాష్ట్ర పన్నులు, పంపిణీ ఖర్చులు, ఇతర మార్జిన్లు తుది ధరపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ఒక రాష్ట్రంలో మద్యం తక్కువ ధరకు, పొరుగు రాష్ట్రంలో ఎక్కువ ధరకు లభిస్తే, వినియోగదారులు తక్కువ ధర ఉన్న ప్రాంతాల వైపు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. ధరలలో భారీ వ్యత్యాసాలు అక్రమ రవాణా వంటి సమస్యలకు కూడా దారితీసే అవకాశం ఉందని ప్రభుత్వ ఆడిట్ నివేదికలు గతంలో పేర్కొన్నాయి.











